ISPOVEST SRPSKOG ZAROBLJENIKA IZ PRIJEDORA: "MUČILI SU ME RANJENOG I VEZANOG PA SU MI PUCALI U LICE"

Marijan Ješić - heroj odbrane Prijedora, preživeo užasne torture u zloglasnom mučilištu u zgradi Srednje škole

Na spisku više od šest stotina objekata koji su služili kao logori, zatvori i zatočenički objekti za Srbe širom BiH, nalazi se i zgrada Srednje mešovite škole u Prijedoru. Ovaj objekat ostao je upamćen kao zloglasno mučilište zarobljenika srpske nacionalnosti. Ovde su vršena prisilna i nezakonita zatvaranja, zlostavljanja, prebijanja, mučenja i iživljavanja nad građanima Prijedora od strane muslimanskih agresora koji su 30. maja 1992. napali grad sa ciljem da ga osvoje. Među zarobljenima je bilo i ranjenih Srba; svi su bili vezani a pripadnici Zelenih Beretki i drugih muslimanskih paravojnih formacija odbili su da im pruže bilo kakvu  medicinsku pomoć. Štaviše, tako ranjene su ih prebijali a potom koristili kao živi štit.

Da su agresori uspeli u svojim namerama da okupiraju grad Prijedor tog 30. maja 1992. ova škola bi nesumnjivo postala glavni logor za srpske civile baš kao što su sa istom namerom početkom maja 1992. već bili formirani logori za Srbe u Konjicu (Čelebići, Musala, Osnovna škola i još mnogo drugih), u Goraždu (19 logora), Srebrenici (Logori u zgradi opštinskog suda, u stanici milicije, zatvor u Potočarima), Sarajevu (Silos, Tarčin, Viktor Bubanj i ostalih 124 kazamata), Maglaju, Zenici, Brodu, Derventi, Odžaku, Orašju i svim drugim krajevima širom Bosne i Hercegovine gde su uveliko vršene likvidacije, silovanja, mučenja i ubistva žena, dece, civila i zarobljenika srpske nacionalnosti.

I Miroslav Toholj u svojoj "Crnoj knjizi" navodi kako su upravo 30. maja 1992. mnogi građani Prijedora i pripadnici MUP-a zarobljeni od strane muslimanskih ekstremista te odvedeni u objekat Srednje mešovite škole gde su ih zločinci tako ranjene psihički i fizički zlostavljali, tukli i maltretirali na najokrutnije načine. Na najstrašnije načine su prekršena sva pravila Ženevske konvencije. Među zarobljenima su između ostalih bili i ranjenici Marijan Ješić i Mile Grabovac koje su muslimanski agresori tako ranjene i krvave zatočili u objekat Srednje mešovite škole gde su ih satima zlostavljali bez prestanka. Ovi nedužni ljudi su tog jutra 30. maja 1992. krenuli na posao, ne sluteći da će postati žrtve nemilosrdnih osvajača i ekstremista. 

Prijedorčanin Marijan Ješić nikada neće zaboraviti 30. maj 1992. Tog dana, vozeći kamion sa hranom, napali su ga muslimanski ekstremisti.

- 30. maja 1992. ovde je vladao haos, krv je tekla ovom ulicom ispred Opštine, muzeja, gimnazije, bilo je ranjenih boraca i civila... Tako sam i ja ranjen, a nakon toga i zarobljen. Jedva sam preživeo. Ni sam ne znam kako sam ostao živ. Prvi metak sam dobio pred zgradom Opštine, druga dva pred Gimnazijom, a onda su me zarobili i vezali. Posle su nas sproveli do Starog grada, do mosta. Tu se okrenuo jedan muslimanski vojnik i ispucao meni metak u lice, u nameri da me ubije. Ipak, preživeo sam. Kako, to niko ne zna. Čak su mi i lekari rekli da sam čudo. Ovaj napad bio je organizovan, muslimanski ekstremisti hteli su da preuzmu glavne institucije kako bi na taj način objavili da su preuzeli komandu nad gradom - rekao je medijima Prijedorčanin Marijan Ješić.

Marijan je ispričao kako je zarobljavanje i zlostavljanje ostavilo velike posledice po sve logoraše, a žrtve najviše boli to što za počinjene zločine do danas niko nije procesuiran niti osuđen. 

-  Ranjen sam i zarobljen, tog dana, sa još petoricom. Zarobljavanje ostavlja teške traume. Od nas petorice, dvojica su umrla. Sve se to desilo prije 28 godina, a kao da je bilo juče, tako se osjećam danas kada obilježavamo godišnjicu odbrane grada. Uspjeli smo odbraniti Prijedor i napraviti Republiku Srpsku, da gradani svih nacija i religija ovdje žive u suživotu, a to mi je veoma drago. - ispričao je svoju potresnu ispovest ovaj istinski heroj Prijedora, tokom prošlogodišnjeg obeležavanja odbrane grada. Nije poznato da li je na ovom objektu postavljena neka spomen ploča koja bi čuvala sećanje na pakao kroz koji su prošli građani Prijedora. Sudbina ovog časnog čoveka bila je namenjena svim prijedorskim Srbima, a samo junačkom borbom vojnika i pripadnika MUP-a tog 30. maja 1992. namere neprijatelja su osujećene, napad agresorskih snaga je zaustavljen, grad je odbranjen a srpsko civilno stanovništvo je zaštićeno. 

Posećanja radi, napad na Prijedor započeo je 30. maja 1992. kada su muslimanske paravojne formacije krenule u osvajački pohod na ovaj grad. 

Napad je krenuo iz šume Panjik oko 4,00 časa, sa pet borbenih grupa. Grupe su predvodili Slavko Ećimović, Asim Muhić, Halim Mehić, Edin Čajić i Kemal Alagić zvani Divjak. Oni su planski izvršili ovaj napad sa ciljem da preuzimu vitalne ustanove u centru ove regije, pre svega, policijsku stanicu, tadašnju Opštinsku upravu i Centar za informisanje. A kako su to svuda već učinili, ekstremisti su imali u planu i u Prijedoru da proteraju srpsko stanovništvo sa njihovih vekovnih ognjišta i počine zločine nad civilima. Sve ovo su muslimanski  vojnici već počinili samo par dana i nedelja ranije u Brodu, Derventi, Konjicu, Goraždu, Trnovu, Sarajevu, Srebrenici, selima oko Bratunca, Zvornika i Vlasenice, Bihaću, Maglaju i drugim mestima gde je pobijeno i masakrirano više stotina srpskih civila dok je više hiljada ljudi prognano sa svojih ognjišta. Samo četiri dana pre nego što je napadnut Prijedor, muslimanski paravojnici su napali srpsko selo Bradina gde je masakrirano 48 civila - žena, dece i staraca, a još 22 je ubijeno u logorima nakon strahovitih tortura.

Nakon ulaska ovih formacija u Prijedor došlo je do borbe između vojske i policije i ovih agresorskih grupa, što je dovelo do pogibije 18 i ranjavanja oko 26 vojnika, policajaca i civila koji su branili grad. Sve grupe su uspele da dođu do svojih ciljeva i nisu pazili u koga pucaju – da li su to vojnici i policajci, ili civili, ili čak kola hitne pomoći. Najmlađa žrtva tog krvavog pira bio je dečak Igor Knežević, koji je imao samo 17 godina kada je mučki ubijen. Kako navodi SRNA, svedoci su ispričali da su muslimanski vojnici najpre ranili maloletnog Igora a potom ga zarobili i zaklali u zaseoku Zajednice.  Tako je grupa koja je zauzela tzv. veliki podvožnjak pucala u bolnička kola hitne pomoći, prilikom čega je vozač Goran Dragojević ranjen sa 32 metka, ali je ipak uspio da se odveze nekoliko stotina metara dalje gdje je pronađen i uspio je da preživi. Ista borbena grupa je u blizini tzv. velikog podvožnjaka pucala i u sanitetska kola, koja su bila vidno obeležena i sa upaljenim rotacionim svetlima. Tom prilikom su ranjeni Dragan Vučeta i Ranko Tomaš, koji su se nalazili u sanitetskom vozilu. Ekstremisti su otvarali vatru i po stambenim zgradama i kućama gde su živeli Srbi i gde su se skrivali civili. 

Uprkos brojnim dokazima i svedočenjima, za masakr nad građanima Prijedora 30. maja 1992. kao i za zverska mučenja u Srednjoj mešovitoj školi do danas niko nije odgovarao. 

Izvor: Miroslav Toholj - "Crna knjiga"

          Republički centar: Republika Srpska u odbrambeno-otadžbinskom ratu