Među prvom decom koja su ubijena i stradala u Prijedoru je bio i dečak Igor Knežević. Imao je samo sedamnaest ipo godina kada su njegov mladi život prekinuli osvajači! Pripadnici "Zelenih Beretki" i drugih bošnjačkih paravojnih formacija su tog 30. maja 1992. izvršili napad na grad Prijedor sa namerom da ovaj grad grad osvoje i etnički "očiste". Tog dana smrtno je stradalo 18, dok je teško ranjeno 26 građana Prijedora. Najmlađa žrtva bio je upravo Igor. Talentovan i izuzetno kulturan dečak, veoma zreo za svoje godine...dete koje su svi u kraju izuzetno voleli.
Od roditelja je nasledio kulturu i lepe manire, a bio je i veoma uspešan i u školi. Imao je Igor planove, želje, snove...ali te dečačke snove okrutno je prekinuo rat. Umesto da danas uživa u porodičnom domu sa svojom decom, a da se rata seća samo kao ružne uspomene, Igor nažalost tri decenije počiva na gradskom groblju. A njegovo ime i lik uklesani su i na spomeniku u Gornjim Orlovcima, zajedno sa još 18 prijedorskih boraca i civila, koji su izgubili živote tokom trajanja rata. Ostao je zauvek dečak! Dečak sa hiljadu snova..Taj 30. maj 1992. jedan je od najcrnjih dana u istoriji ovog grada. Samo pribranošću i hrabrošću branilaca grada, sprečen je masakr i pokolj nad srpskim civilnim stanovništvom. Toga dana hrabri, golobradi mladići ali i oni stariji i iskusniji, stali su u zaštitu nejači i suprotstavili se neprijatelju koji je već uveliko sejao smrt po čitavoj Bosni i Hercegovini. Svake godine taj datum budi različita osećanja od tuge, žalosti i straha do ponosa!
Podsećanja radi, čitav april i maj 1992. bili su obeleženi krvavim sukobima i užasnim zločinima nad srpskim stanovništvom širom Bosne i Hercegovine. Već tada je popaljeno na stotine srpskih sela a više desetina hiljada izbeglica je ostalo bez krova nad glavom. Srbi su postali stranci u sopstvenim gradovima, selima, u svojoj zemlji. Bošnjačka Armija BiH je formirala mnogobrojne logore za Srbe širom Bosne i Hercegovine kao npr. u Sarajevu, Goraždu, Konjicu, Srebrenici, Maglaju, Zenici, Tuzli, Visokom, gde su vršena silovanja, sadistička iživljavanja nad ženama, decom i zarobljenicima i naravno masovna ubistva srpskog stanovništva. Ljudi su presretani po ulicama, ubijani, živi spaljivani po kućama kao što je slučaj sa Grahovištem 4. maja 1992. I u Foči slična situacija - april i maj 1992. obeleženi su jezivim zločinima, u Jabuci i Zebinoj šumi preko 40 ubijenih civila, među kojima i petogodišnja Ivana Vuković i desetogodišnji Petar Todorović.
U Konjicu, Goraždu i Srebrenici srpski narod doživljava užasan genocid tog maja 1992. budući da su još tada formirani logori za pripadnike srpskog naroda. U Srebrenici su već prve nedelje maja zarobljeno svi stanovnici srpskog sela Čumavići, ukupno 40 meštana, uglavnom žena i dece. Zatočeni su u logoru u Potočarima i danonoćno prebijani, mučeni i zlostavljani a neki i pobijeni.
U Konjicu je prva žrtva pala 2. maja 1992. a do kraja maja ubijeno je više od 120 srpskih civila. Najteže je stradalo selo Bradina koje je napadnuto 26. maja 1992. a pobijeno je sve redom, od beba u kolevci do nepokretnih staraca...jer takvo je bilo naređenje, istrebiti sve što je srpsko! U cilju stvaranja etnički čiste muslimanske države, snage Alijine tzv. Armije BiH zauzele su Goražde, formirale 19 logora, i započele sa genocidom nad srpskim stanovništvom. Za tri ipo nedelje u Goraždu je ubijeno preko stotinu srpskih civila, najviše starih i nemoćnih...ljudi su bacani u Drinu...nalazili su ih masakrirane i to sa zavezanim rukama..oni drugi su ubijani po stanovima i kućama, a najveći broj je skončao po logorima. Nikola Heleta, preživeli logoraš, u svojoj knjizi opisuje kako je u Goraždu samo jedno srpsko selo ostalo čitavo, dok su sva ostala popaljena..
Na red je stigao i Prijedor. U ranim jutarnjim časovima 30.05.1992. muslimanske snage su izvršile napad na grad sa namerom da po istom scenariju, okupiraju grad, formiraju logore, počine zločine..za razliku od meštana Goražda, Konjica i drugih gradova koji su odmah okupirani, mnogi građani Prijedora - kako Srbi, tako i Ukrajinci, ali i Hrvati, pa i neki Muslimani ustali su hrabro i stali pred agresora braneći svoj kućni prag. Grad jeste odbranjen ali uz mnogobrojne žrtve.
U tom napadu brutalno je ubijeno 18 pripadnika MUP-a i vojnika, a neki su likvidirani nakon ranjavanja i zarobljavanja. Najmlađa žrtva tog krvavog pira bio je dečak Igor Knežević, koji je imao samo 17 godina kada je mučki ubijen. Igor je jedna od prvih žrtava među decom u ovom gradu. Kako navodi SRNA, svedoci su ispričali da su muslimanski ekstremisti najpre ranili maloletnog Igora a potom ga zarobili i zaklali u zaseoku Zajednice. U samo jednom trenu je ugašeno hiljade dečačkih i momačkih snova, želja, planova a jedna porodica ostala je večno zavijena u crno...
Pero Špadić vozio se sa još četvoricom-petoricom ljudi u kediju na stražarsko mesto u Kozaruši i naišla je grupa od četvoro-petoro muslimana koja je, kako kaže da se kasnije saznalo, pre toga ubila troje Srba, među kojima i jedno dete. Ti ubijeni Srbi su bili Dragan Pačariz, Goran Timarac i maloletni Igor Knežević.
– Pucali su po nama. Srećom vozač je bio priseban i uspio ostati na putu. Auto je bio izbušen, samo sam ja jedini pogođen u glavu, ali rana je bila plitka – prisetio se ranjeni Špadić.
Kome je mladi Igor bio kriv i zašto? Čime je zaslužio da bude zarobljen, strahovito mučen pa ubijen? Da li zato što je Srbin i pravoslavac? Da li zato što je samo želeo da srećno živi u svom gradu, da se školuje, druži sa prijateljima...?
Nikada počinioci ovog monstruoznog zločina nisu procesuirani niti osuđeni iako su imena odavno poznata svima. Igorove ubice i danas se u bošnjačkoj javnosti percipiraju kao nekakvi "heroji" i "junaci". Međutim, kakvi su to heroji koji mogu zarobiti i ubiti dete, koji mogu pucati u vozila hitne pomoći i po sanitetu, po stambenim zgradama, civilima, pripadnicima MUP-a i regularnoj vojsci vlastite države?! Građani Prijedora su ogorčeni što se, uprkos činjenici da su u Prijedoru stradala sva tri naroda, srpske žrtve negiraju i opravdavaju. Iako su mnogobrojni Prijedorski Srbi. čak i oni koji su ostali bez jednog ili više članova svoje porodice, više puta u javnosti istupali i osuđivali zločine nad drugim narodima, sa bošnjačke strane do danas niko nije osudio napad na grad, ubijanje, mučenje, ranjavanje, zlostavljanje srpskog stanovništva niti su priznali srpske žrtve.
Goran Dragojević, jedan je od civila koji su na taj dan teško ranjeni pre 29 godina. On je kao tridesetpetogodišnjak radio kao profesionalni vozač saniteta. Priseća se da su ga toga jutra u ranim časovima probudili i rekli da ide na intervenciju prema hotelu jer ima povređenih, ne znajući da su na Prijedor napad već izvršile paravojne formacije, “Zelene beretke” i naoružani muslimanski civili.
“Kao uobičajeno, sjedam u sanitet koji je obilježen, na sebi sam imao bijeli mantil, na lijevoj ruci oznaku Crvenog krsta i pod rotacijom sam krenuo prema gradu. Kod podvožnjaka sam presreo grupu od petnaestak ljudi koji su bili u svakakvim uniformama, trenerkama i naoružani. Neke sam i prepoznao jer sam radio takav posao, koji mi je omogućavao da kontaktiram sa ljudima”, priseća se tog jutra Dragojević. On navodi da su na njega otvorili vatru sa leve i desne strane i da je zadobio 32 prostrelne rane sa 32 metka. Gn je, iako se toga ne seća jer je sve vreme primao transfuziju, odmah prebačen sa Batajnice na Vojnomedicinsku akademiju i tamo proveo 18 meseci, 18 puta operisan i ležao šest meseci nepokretan. -Nakon svih intervencija noga mi je bila kraća sedam centimetra, sada je, na kraju, kraća 3,5 centimetara. Dan-danas imam ploču i 18 šrafova od koljena do kuka, tako imam u ramenu, u stomaku imam mrežu i tako funkcionišem”, rekao je Dragojević. Goran ističe da svake godine obeležava taj dan napada na Prijedor nastojeći da prenosi mladim generacijama da se to ne smije zaboraviti i da se treba masovnije obeležavati. - Jer toga dana kada smo svi spavali, mi nikoga nismo dirali, mi smo bili napadnuti, i to iz više pravaca, što sam saznao kad sam se vratio sa liječenja. Oni nisu prezali ni od toga što sam bio pod rotacijom i u sanitetskom autu. Čak ima i zapis sa radio-veze, kada su pitali komandanta nekog svog da li da puste vozilo, a on je odgovorio da ne puštaju nikoga. To je kršenje međunarodne konvencije, jer sanitet ima svuda prolaz. Oni nisu tada znali da li ja možda vozim njihovu majku, dijete, oni su išli sa namjerom da ubiju. Niko me ne može uvjeriti da nisu, jer su pucali iz toliko oružja po meni. Sreća je što sam bio sam jer bi sigurno nastradao”, kaže Dragojević.
Prema podacima IDC iz Sarajeva, tokom trajanja odbrambeno-otadžbinskog rata, ubijeno је stradalo 933 Prijedorčana srpske nacionalnosti. Prema podacima DIC "Veritas", najmlađa registrovana žrtva na području Prijedora bila je dvomesečna beba Andrijana Škorić koja je stradala u avgustu 1995. godine. Najstarije žrtve su bile starice Stana Polić i Mara Sladović, stare po 93 godine, kao i Danica Draguljica koja je imala 92 godine. Na području Prijedorske regije do danas nisu pronađeni posmrtni ostaci 135 Srba, od čega 83 civila i oni se od završetka rata vode kao nestali.
Коментари
Постави коментар