BREZA (1992): SLAĐANA ZAPALJENA SA DVOJE DECE U PORODIČNOJ KUĆI! SINIŠA I SNJEŽANA SU IMALI SAMO 18 MESECI!

Tokom rata u Bosni i Hercegovini (1992-1995) počinjeni su mnogobrojni stravični zločini nad srpskim stanovništvom. Preko 30 000 ubijenih, pola miliona proteranih, osam stotina ubijene dece mlađe od 19 godina, hiljade silovanih Srpkinja, stotine masovnih grobnica, preko 450 razorenih pravoslavnih crkvi i hramova, 546 logora za Srbe.. - sve je to obeležilo srpsku patnju za vreme muslimanskog terora i agresije

Podaci organizacija Republike Srpske pokazuju kako su srpski civili ubijani u SVIM opštinama, dok su ubistva srpske dece registrovana u 94% opština u BIH, što dovoljno svedoči o karakteru rata i planskom zatiranju jednog naroda. Jedno od stratišta srpskog naroda predstavlja i Breza, malo mesto između Sarajeva i Visokog. Iako su Srbi ovde bili značajna manjina, ta činjenica ih nije zaštitila od muslimanskog ekstremizma.

Prema podacima popisa stanovništva iz 1991. na području opštine Breza je živelo 17.317 stanovnika, od čega 2.122 Srba, 1.001 i 264 ostalih. Bilo je ovo pretežno bošnjačko / muslimansko mesto a nakon egzodusa i etničkog čišćenja broj Srba je drastično smanjen. Popis iz 2013. pokazuje da je na području čitave opštine ostao svega 121 Srbin, mada poslednje procene govore da je taj broj danas još manji. Na području Breze počinjeni su stravični zločini nad srpskim stanovništvom od ubistava, silovanja, mučenja, zlostavljanja u logorima, preko nasilnog progona pa sve do uništavanja kuća i objekata u vlasništvu Srba kao i demoliranja pravoslavnih crkvi, grobova i spomenika. 

Ovaj gradić u srednjoj Bosni, poznat po svom lignitu, smešten je između Ilijaša na jugu i istoku, Vareša na severu i Visokog na zapadu. Rat u Brezi, baš kao i u svim drugim opštinama širom Bosne i Hercegovine, započeo je srpskim žrtvama. Prva žrtva zuluma bio je Srbin Nikola Radić kojeg je ubio komšija i predratni prijatelj Alija 7. aprila 1992. dok je Nikola radio u bašti. Na području opštine Breza registrovano je sedam logora i zatočeničkih objekata za Srbe.

Na popisu srpskih žrtava koji je nedavno objavio Republički centar za istraživanje rata, ratnih zločina i traženje nestalih lica, na 76. strani pod rednim brojevima 611-613 navedena i imena troje Adžića - majke i njeno dvoje dece. Svo troje su bili žrtve egzekucije, zverskog zločina koji je počinjen na samom početku rata sredinom maja 1992. u naselju Banjevac. Prema pisanju Glasa Javnosti muslimanski ekstremisti, sledbenici Alije Izetbegovića, mučki i svirepo su ubili domaćicu Slađanu Adžić i njenu decu blizance Sinišu i Snježanu, bebe od svega osamnaest meseci. 

Slađana Adžić, rođena Veljančić, rođena je 22. avgusta 1969. u Varešu. Ova mlada žena, uvek nasmejana i raspoložena, čuvena po svom vedrom duhu živela je mirnim životom sa suprugom Radisavom u Brezi. Imali su dosta prijatelja i među muslimanima i među Hrvatima. Rade i Slađana su bili izuzetno vredni i radni ljudi, skromni i gostoljubivi a i njihove porodice bile su daleko čuvene po poštenju i dobroti. Iz velike, nesebične ljubavi dobili su i dvoje dece, blizance, koji su, razume se, bili sva radost njihovog života. Njihov smisao, snaga i pokretač. Imali su ovi mladi ljudi mnogo planova i snova. Čitav život je bio pred njima, smešila im se divna budućnosti sve dok pusti rat nije pokosio njihove snove. 

Po izbijanju ratnih sukoba, nisu želeli da idu iz svoje Breze. A i da su hteli, bilo je kasno. Barikade, teror policije i ekstremnih muslimana dao je svoj rezultat. Prema pisanju Glasa Javnosti glava kuće Radisav je tog proleća već bio zatvoren, nemoćan i danonoćno prebijan u jednom od mnogobrojnih logora za Srbe. Kriv samo zato što je Srbin, podnosio je najveća moguća poniženja i torture ali pomisao da bi se uskoro ponovo mogao naći u zagrljaju supruge i dece bila mu je zvezda vodilja i podstrek da izdrži i istraje.

Sa druge strane, večiti gubitnici na bojnom polju i dobro poznate kukavice, muslimanski vojnici - pripadnici Alijine tzv. Armije BiH upali su u dom Adžića te zapalili njihovu kuću. Nesrećna žena je izgorela živa sa svojom decom, navodi Institut za istraživanje srpskih stradanja u XX veku. Na vrisku i jauke srpske nejači baš niko se nije obazirao. Ni Siniša ni Snježana nisu ni znali šta je rat, nisu stigli ni drugu godinu života da napune a već su ubijeni na najsvirepiji mogući način. Zločincima ruka nije zadrhtala! Jedina krivica Slađane i njene dece bila je srpska nacionalnost i pravoslavna veroispovest. To im komšije muslimani nisu mogli oprostiti. Prema podacima IDC iz Sarajeva, zločin je počinjen 15. maja 1992. godine.

Vest da je zauvek ostao bez najmilijih Radetu je zauvek promenila život. Rane i traume iz logora jednim delom su i zacelile ali bol za gubitkom voljenih nikada nije!  Sa tugom se sećamo nedužnih žrtava:

• Slađana Adžić 22.08.1969 - 15.05.1992
• Siniša Adžić 01.04.1990 - 15.05.1992
• Snježana Adžić 01.04.1990 - 15.05.1992

Na područjima koji danas pripadaju Federaciji BiH i gde su većinu stanovništva oduvek činili muslimani (danas Bošnjaci) jako je teško utvrditi okolnosti pod kojima je stradalo tamošnje srpsko stanovništvo. Federalne vlasti već dve ipo decenije sabotiraju i ne dozovoljavaju iskopavanje masovnih grobnica gde su zakopana tela ubijenih srpskih civila. Na stratištima Srba širom Federacije BiH izričito je zabranjeno podizanje bilo kakvih spomen obeležja koja bi svedočila o genocidu koji se srpski narod preživeo tokom poslednjeg rata.

Zbog svih ovih okolnosti jako je teško napraviti evidenciju svih stradalih i ubijenih građana srpske nacionalnosti pa su i svi dosadašnji spiskovi žrtava preliminarni i ovi podaci nisu konačni.

Ovaj krvavi zločin bio je najava genocida i nezamslivih zločina koje će pretrpeti srpski narod  u Bosni i Hercegovini do kraja 1995. Želja za etnički čistom islamskom državom gde bi većinu stanovništva činili muslimani tj. Bošnjaci bila je jača od svih druženja, prijateljstava i suživota koje su Srbi i muslimani imali pre rata. 

Iako u Brezi nije bilo nikakvih ratnih dejstava niti sukoba, muslimanska vojska je ubila najmanje 40 civila srpske nacionalnosti. 

Izvor:  GLAS JAVNOSTI : "Spaljeni blizanci stari 18 meseci"

           Institut za istraživanje srpskih stradanja u XX veku