Stupni Do, naseljeno mesto između Olova i Vareša, ostalo je javnosti poznato isključivo po stradanju bošnjačkog stanovništva u oktobru 1993. godine tokom trajanja borbi HVO i tzv. Armije BiH. Uprkos višegodišnjim pokušajima bošnjačkih medija da se Stupni Do i uopšte čitav Vareš predstave kao nebranjena mesta gde nije bilo vojske niti borbenih dejstava već su tamo isključivo ubijani bošnjački civili, činjenice pokazuju drugačije. Rezultati Instituta za istraživanje srpskih stradanja u XX veku pokazuju kako je pre događaja iz oktobra 1993. godine, srpsko stanovništvo u Varešu je bilo izloženo strahovitim napadima. Od proleća 1992. godine, muslimanske snage započinju kampanju nasilja i progona Srba, ubijani su civili, njihova imovina se uzurpira i pljačka a na meti su se našli i verski objekti, čak i pravoslavna groblja.
Tokom rata na području Vareša je ubijeno 112 Srba, civila i malobrojnih branilaca. Mnoga sela su opustošena i spaljena, neka danas i ne postoje. Tragedija srpskog naroda Vareša vezana je i taj famozni Stupni Do, mesto koje je pre rata bilo naseljeno i muslimanima i Srbima. Ovde su u leto 1993. bile skoncentrisane jake snage muslimanske vojske koje su vrlo često vršile napade na položaje srpske vojske i na civilne ciljeve. Iako su srpska i muslimanska strana potpisale primirje, kako je to često bivalo, muslimani su izigrali dogovor. Izvršili su iznenadni, veroloman napad na linije srpske odbrane. Napad na srpski deo Stupnog Dola su 9. juna 1993. godine izvršile dosta brojne muslimanske diverzantsko-terorističke jedinice iz sastava tzv. Armije BiH, beleži Institut za istraživanje srpskih stradanja u XX veku. Tom prilikom je masakrirano šest lica srpske nacionalnosti a sve žrtve su poubijane i iskasapljene hladnim oružjem, beleži ovaj Institut.
Tada su ubijeni:
1) Ratomir (Branko) Vukojević, 1959;
2) Jovan (Milenko) Jovanović, 1963;
3) Dragomir (Dušan) Orašanin, 1953;
4) Đorđije (Aleksa) Pantić, 1945;
5) Milivoje (Rajko) Trifunović, 1957. i njegov mlađi brat
6) Milinko (Rajko) Trifunović, 1962.
Srbi su baš kao i iz ostalih mesta, prognani iz Stupnog Dola a njihova imovina je opljačana i uništena. Za ove zločine do danas niko nije odgovarao! Sa druge strane, sva odgovornost za negativna dešavanja u Varešu nepravedno su pripisana hrvatskoj strani i HVO-u, mnogi su osuđeni za zločine nad Bošnjacima. Međutim, važno je istaći činjenicu da Srbe u Varešu i Stupnom Dolu nisu ni maltretirali, ni zlostavljali Hrvati. Štaviše, odnosi između dva naroda oduvek su bili na vrlo visokom nivou pa čak i tokom trajanja ratnih sukoba. Bošnjački vojni i državni vrh je jedini odgovoran za početak rata u Varešu, za organizovani teror, progone, ubistva i mučenja srpskog življa koja su započela još u proleće 1992. godine ali istina malo koga zanima!
Muslimanske snage su u novembru 1993. izvršile ofanzivu na Vareš i poubijale veliki broj civila a zabeležena su i brojna silovanja. Tada je Vareš i zvanično očišćen od Srba i Hrvata pri čemu je postao opština sa bošnjačkom većinom.
Izvor: Institut za istraživanje srpskih stradanja u XX veku : "Masovni zločini muslimanskih snaga nad Srbima, 1992 – 1995."
Коментари
Постави коментар