BOŠNJAČKI FAŠIZAM NE JENJAVA: OSKRNAVLJENO PRAVOSLAVNO GROBLJE KOD KLJUČA

U Mestu Plamenac u Opštini Ključ oskrnavljeni su nadgrobni spomenici na srpskom pravoslavnom groblju, rekao je paroh ključki Nemanja Ristić i osudio ovaj čin.

Ristić je rekao da je porušeno šest spomenika, da su neki izvaljeni, a neki polomljeni a dodao je i kako je vandalizam počinjen na srpskom groblju prijavljen policiji. 

- Osuđujemo ovaj čin i pojedinca koji je to uradio. Ne treba da živimo u strahu, već da gradimo bolje međuljudske odnose i suživot -  rekao je Rosić.

Predsednik Odbora za zaštitu prava Srba u Federaciji BiH Đorđe Radanović izjavio je danas Srni da je skrnavljenje nadgrobnih spomenika na srpskom pravoslavnom groblju u mestu Plamenice u opštini Ključ među većim u FBiH, u kojoj postoji oko 1.100 pravoslavnih grobalja, a nema nijednog koje nije oskrnavljeno barem jednom.

On je ocenio da je riječ o sistematskom uništenju pravoslavnih bogomolja i grobalja na teritoriji FBiH koje treba da prikaže da na tim prostorima pravoslavlje nije postojalo.

Radanović je naglasio da se pravoslavna groblja u FBiH uništavaju od kraja Odbrambeno-otadžbinskog rata, te da je to "svakodnevna pojava".

- Nikada nije prestalo uništavanje pravoslavnih grobalja na teritoriji FBiH. Mi smo to konstatovali i u našem godišnjem izvještaju koji smo uradili prethodne godine i poslali svim potpisnicima Dejtonskog sporazuma - istakao je Radanović.

Radanović je naveo da obično unište po jedan ili dva spomenika pa paroh ili stanovnici, obično stariji, to ne prijave i uništavanje se utvrdi tek posle nekoliko meseci.

Groblje su inače potpuno porušili muslimanski ekstremisti tokom poslednjeg rata dok su sprovodili genocid nad srpskim stanovništvom. Obnova je počela 2021. godine, ali je već krajem te godine oskrnavljeno. U selu Plamenica danas više nema Srba. Njihovi domovi porušeni su pred kraj rata.

Na području cele opštine Ključ sada živi tek oko 60 Srba povratnika. 

U periodu od 1992. do 1995. muslimanski ekstremisti su na području Ključa, Prijedora i Sanskog Mosta ubili više od 3500 građana srpske nacionalnosti. Tužilaštvo BiH je podiglo optužnicu protiv Atifa Dudakovića i još komandanata i pripadnika 5. korpusa tzv. Armije BiH, optuženih za zločine protiv čovečnosti, koji obuhvataju ubistva više od 300 Srba, progone i zlostavljanja civila i ratnih zarobljenika, kao i uništenja 38 pravoslavnih hramova i verskih objekata. Suđenje je u toku a porodice se nadaju i veruju da će ubice njihovih najmilijih napaokon biti procesuirani i osuđeni na visoke kazne. 

Ljudi su masovno ubijani u ime ideje o nezavisne muslimanskoj Bosni i Hercegovini za kakvu se zalagao režim Alije Izetbegovića ! U današnjem muslimanskom delu Federacije i danas se  srpske žrtve negiraju i opravdavaju. Logori, silovanja, ubistva dece i civila, razaranje društvenih, kulturnih i verskih objekata se predstavljaju kao nešto sasvim normalno i opravdano. 

Posebno tešku tragediju su preživeli Srbi sa područja opštine Ključ. Najmlađa registrovana žrtva bilo je novorođenče Nikola Knežević, koji je poživeo samo jedan dan, dok je najstarija bila Anđa Banjac, koja je imala devedeset godina kada ju je izmasakrirao muslimanski vojnik.  

Rat u opštini Ključ počeo je 27. maja 1992. kada muslimanska Armija BiH započinje organizovane napade na srpska sela. Jedinica iz Sanice dobija pravac dejstva na srpsko selo Korjenovo a  Vrhpoljčani dobijaju zadatak da blokiraju komunikaciju, magistralni put Sanski Most – Ključ. Akcijom su rukovodili Arif i Ifet Hukanović, a jedan ojačani vod dobio je zadatak da izvrši napad na srpsko selo Peći.  Akcija je izvedena 27. maja 1992. godine, kada su muslimanske paravojne formacije izvršile napad na patrolu policije, koja je vršila redovni obilazak. Tada ekstremisti mučki ubijaju policajca Dušana Duću Stojakovića, a ranjavaju policajce Miloša Kecmana i Željka Despota. Istog dana oko 14 časova ova jedinica organizuje zasjedu koloni vozila JNA Banjalučkog korpusa, koji su bili na redovnom odsluženju vojnog roka, kom prilikom ginu 2 vojnika i jedan vozač, teško ranjenih 6 i 29 lakše ranjenih vojnika JNA. a danima kasnije nastavljeni su napadi na srpska sela pa i sam grad. Taj teror je trajao sve do Dejtona a u septembru 1995. je počinjen i genocid nad srpskim stanovništvom u ovom kraju.

Naime, dana 14. i 15. septembra 1995. pripadnici zločinačke tzv. Armije BiH izvršili su napad na Ključ i srpska sela u okolini (Gornji Ribnik, Gornja Slatina, Donja Slatina, Rudenice, Sitnica, Gornji Vrbljani, Donji Vrbljani, Sredica, Rastoka, Velijašnica) prilikom čega su počinili užasne zločine. Uz povike "Allahu ekber" i "Koljite žene i djecu", muslimanski zločinci su masakrirali više od 70 civila srpske nacionalnosti. Među žrtvama je bilo najviše žena a veliki broj ubijenih su bile stare i bolesne osobe kao i teško pokretna lica. Tokom zločina muslimanskih agresora nisu bila pošteđena čak ni deca. Prilikom napada popaljena su, opljačkana i razorena sva navedena sela. Srpske kuće su do temelja spaljene, devet pravoslavnih crkvih je porušeno i oštešeno a više od 20 pravoslavnih groblja je devastirano.

Žrtve su ubijane klanjem i masakriranjem i to najčešće sekirama, maljevima i hladnim oružjem. Sa područja Ključa 1995. je proterano i ubijeno 93% predratnog srpskog stanovništva.

Nakon završetka rata, samo na području Ključa pronađeno je 63 grobnica - masovnih i pojedinačnih, dok je na području čitavog Unsko-Sanskog kantona pronađeno više od 250 grobnica gde su pokopani  posmrtni ostaci ubijenih srpskih civila.

Muslimanski zločinci su na kućnom pragu masakrirali Mileta Dmitrovića (41), inače slepog i teško pokretnog civila, zajedno sa njegovim ocem Savom Dmitrovićem (88) a potom njihova tela zapalili. Naročito je potresna priča o starici Anđi Banjac (90) iz Sanice koja je svog dželata te nesrećne 1995. nahranila i napojila. Posle i kafu sa njim popila da bi je namernik, muslimanske vere, potom zaklao i bacio u bunar. Učinio je to za Bosnu i Hercegovinu i bošnjački narod, tako se hvalio. Zlikovac je javno priznao ovaj zločin i predao se policiji zbog čega je osuđen na sramnih osam godina. To je ujedno jedina presuda za stravične zločine nad srpskim civilima u Ključu.

Na svom kućnom pragu zaklani su i supružnici Jovan (88) i Ana Marčeta (81) koje su muslimanski ekstremisti prethodno mučili i zlostavljali najstrašnijim metodama. I srpska monahinja zverski je ubijena te jeseni u Ključu nakon što je odbila da napusti svoj grad i crkvu. Branila je svetinju do poslednjeg daha a ubijena je zverski prilikom napada džihadista. U napadu razjarenih hordi Atifa Dudakovića živote su izgubili i Joka Danilović (85), Milica Danilović (68), Mara Đukić (82), Milka Đukić (89), Stana Đukić (73), Stevo Đukić (58), Vukosava Đuričić, Dušanka Zorić, Rosa Kasapović (75), Smilja Marković (70), Rade Marčeta (80), Stana Marčeta (75), Mile Stupar (63), Dostana Cvijić (88), Jagoda Šolić (58), Mara Šolić (84), Mirko Đukić (71), Obrad Đukić (70), Živko Despot (68), Hrvat Mirko Balen (58) i mnogi drugi civili.